19-07-2010 - Het Zoetermeerse reinigingsbedrijf Sterigenics mag toch openblijven.De Raad van State heeft het bedrijf gelijk gegeven in een zaak tegen de gemeente, die het wil sluiten omdat het te veel kankerverwekkende stof zou uitstoten. Volgens het bedrijf zelf zijn de normen niet overschreden,en op korte termijn kan niet worden bepaald wie er gelijk heeft, zegt de raad. Sluiting zou ook tot gevolg hebben dat klanten niet genoeg gesteriliseerde medische apparatuur hebben.Verder worden door de uitstoot geen gezondheidsklachten verwacht. Het bedrijf zelf wil nog enkele maanden in Zoetermeer blijven.Dan verhuist het naar het buitenland.
Eerder nieuws in dit dossier
Sterigenics gaat voorlopig nog even door met het steriliseren van medische instrumenten. De Raad van State zal pas over twee weken besluiten of het omstreden bedrijf de deuren vervroegd moet sluiten. Dit had de gemeente geeist omdat herhaaldelijk de milieunorm wordt overschreden.
Sterigenics vecht de sluiting aan omdat het bedrijf al eerder is overeengekomen om aan het eind van dit jaar te vertrekken uit Zoetermeer. Het vergroten van de capaciteit van vestigingen in Duitsland en België, die de wegvallende productie moeten opvangen, duurt nog zeker enkele maanden. Het steriliseerbedrijf stelde naast het argument van een verkeerde meting van de gemeente ook dat patiënten van een aantal klanten onnodig risico lopen wanneer de gemeente Zoetermeer het bedrijf dwingt direct te sluiten.
Het bedrijf reinigt onder meer beademingsapparatuur en materialen die worden gebruikt op intensive care-afdelingen. In Nederland is Sterigenics naar eigen zeggen één van de twee bedrijven die zich met deze specifieke sterilisatietechniek bezighouden. De raadsman van de gemeente Zoetermeer stelde voor de Raad van State dat „mogelijk bijzondere omstandigheden'” geen reden mogen zijn om geen sluiting af te dwingen bij het overtreden van de milieunorm. Bovendien betwist de gemeente dat stillegging van het bedrijf leidt tot een alarmerende situatie. Volgens de advocaat spreiden grote medische instellingen zoals ziekenhuizen de sterilisatiewerkzaamheden, om te voorkomen dat ze afhankelijk zijn van één bedrijf.
Volgens Sterigenics is de gemeente bezig met „stemmingmakerij” en „politieke dadendrang” door na jaren de hoge uitstoot te hebben getolereerd nu opeens de onderneming te willen sluiten. In juni bleek uit een onafhankelijk rapport dat de gemeente Zoetermeer het bedrijf nooit een vergunning had mogen verlenen.
Het college van Zoetermeer heeft donderdagmiddag Sterigenics gesommeerd te stoppen met het reinigen van medische instrumenten. Het bedrijf heeft in juni opnieuw de milieunorm overtreden. In maart werd een dwangsom van 15.000 euro ingevorderd.
Sterigenics gaat niet akkoord met de sommatie van de gemeente en stapt naar de rechter. Tot het kort geding dat maandagmiddag dient, gaat het omstreden bedrijf door met het schoon maken van medische instrumenten. Sterigenics kon jarenlang een kankerverwekkende stof lozen met een vergunning die de gemeente Zoetermeer daarvoor nooit had mogen afgeven.
Toch bevolkingsonderzoek
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) gaat de uitstoot van het omstreden bedrijf Sterigenics alsnog onderzoeken. Deze toezegging deed het stadsbestuur tijdens het politieke debat over de bestuurlijke verantwoording in dit dossier. Een grootschalig onderzoek is de wens van omwonenden die graag willen weten in hoeverre zij de afgelopen jaren gezondheidsrisico’s hebben gelopen.
Deze week komt er meer duidelijkheid over de bestuurlijke gevolgen in het milieuschandaal rond Sterigenics. Vanuit de politiek komen er geluiden om enkele bestuurders verantwoordelijk te stellen en weg te sturen. Hierbij worden de posities van de Burgemeester en de al eerder in dit dossier afgetreden wethouder, die inmiddels weer zitting heeft in het College van B&W, Frank Speel (CDA) genoemd.
Foto: Sterigenics doet stof opwaaien, Burgemeester onder vuur
Andere bronnen pleitten voor een volledige opschoning van het zittende College. Dit moet het geschade vertrouwen in het stadsbestuur herstellen. Volgens de commissie De Grave heeft de gemeente namelijk fouten gemaakt die vooral zijn te wijten aan een bestuurscultuur waarin ambtenaren zich niet vrij voelden om bestuurders kritisch te benaderen. Ook werden bij het verlenen van vergunningen te weinig voorwaarden gesteld en was er onvoldoende interne controle.
Inwoners van Zoetermeer hebben een 'onaanvaardbaar' gezondheidsrisico gelopen doordat het bedrijf Sterigenics, jarenlang illegaal, het kankerverwekkende ethyleenoxide uitstootte. Dat het bedrijf in 2002 van de gemeente nog een vergunning heeft ontvangen was onterecht. Dat concludeert de onafhankelijke onderzoekscommissie onder leiding van oud-minister Frank de Grave.
Sterigenics, dat medische apparatuur en kleding reinigt, kwam in december vorig jaar in opspraak wegens de grotere dan toegestane uitstoot van ethyleenoxide. Volgens de Grave heeft de gemeente Zoetermeer aantoonbaar fouten gemaakt waardoor dit kon gebeuren. De oud-minister wijst in het rapport onder andere op een 'onacceptabel' gebrek aan toezicht door de gemeente op de uitstoot.
Het "bevolkingsonderzoek" naar de gevolgen van de illegale uitstoot van Ethyleenoxyde door Sterigenics zal maatschappelijk worden aangepakt. Dat heeft de gemeenteraad, woensdagavond 21 april in spoedzitting bijeen, besloten. Zo kan er op maat hulp worden geboden aan mensen die angstig zijn voor de gevolgen van het wonen en/of werken in de buurt van de giffabriek. Burgemeester Jan Waaijer zal de coordinatie voor zijn rekening nemen.
Het actiecomitee SterigeNIKS reageert verontrust op het bericht van de RIVM dat er geen bevolkingsonderzoek nodig is naar de jarenlange illegale uitstoot van de kankerverwekkende stof Ethyleenoxide door het bedrijf Sterigenics.
Ze eisen in een open brief aan de gemeenteraad dat er een onderzoek moet komen. De zorgen worden vooral gevoed door een rapport van Professor Reijnders. Deze deskundige concludeert in tegenstelling tot de GGD en het RIVM dat omwonenden en werknemers van bedrijven in en om de Storkstraat veel meer risico lopen dan door het RIVM is berekend.
Woensdagavond 21 april is er een speciaal ingelaste bijeenkomst van de gemeenteraad. Hier zal de burgemeester tekst en uitleg geven over het RIVM rapport.
 Oud VVD minister Frank de Grave is de leider van de onafhankelijke onderzoekscommissie naar het Sterigenics milieuschandaal. Men hoopt nog voor de zomervakantie het onderzoek af te kunnen ronden. De gemeente heeft 140.000 euro beschikbaar gesteld om de kosten te dekken.
Het debacle rond het bedrijf aan de Storkstraat heeft samen met de bijdrage aan de verhuiskosten de gemeenschap inmiddels bijna 600.000 euro gekost. De vraag hoeveel de volksgezondheid heeft geleden onder de jarenlange illegale uitstoot van Ethyleenoxide is nog onbeantwoord.
Sterigenics vertrekt definitief uit Zoetermeer. Het bedrijf moet volgens de gemaakte afspraak met de gemeente eind dit jaar weg zijn uit de stad. Het is nog niet bekend waar het bedrijf dat medische kleding en apparatuur reinigt naar toe gaat. Sterigenics heeft in totaal 39 vestigingen in Amerika, Europa en Azië. Het hoofdkantoor zit in de Verenigde Staten. Het bedrijf heeft van 2006 tot en met 2008 in totaal 139 ton Ethyleenoxide (een kankerverwekkende stof) uitgestoten, terwijl er een vergunning was voor maximaal acht ton.
De gemeente zou bereid zijn om 450.000 euro bij te dragen aan de verhuiskosten.
Ondanks alles heeft Sterigenics van de gemeente alsnog een bouwvergunning gekregen voor de verlengde schoorsteen, een opslagruimte voor chemische stoffen en twee zeecontainers. De vermeende illegale bouwwerken werden jaren geleden al neergezet op het terrein van het bedrijf aan de Storkstraat. In januari is een vergunning aangevraagd en na juridisch onderzoek is besloten dat de gemeente die aanvraag niet kan afwijzen.
 De SP denkt aan een hardere aanpak van het bedrijf Sterigenics. Het bedrijf is momenteel met de Burgemeester in gesprek over een vertek uit de stad. Daniel Westhoek van de Socialistische partij gaat het allemaal niet snel genoeg, hij roept op tot acties bij het bedrijf aan de Storkstraat dat jarenlang illegaal een kankerverwekkende stof uitstootte en in februari weer de milieu norm overschreed.
Luister hier naar Daniel Westhoek van de SP, vrijdag 26 maart op ZFM
De Burgemeester riep eerder in een email de raadsleden op om niet in de media te reageren omdat dit mogelijk een oplossing in de weg staat.
Sterigenics heeft maandag (22 maart) een boete van 15.000 euro gekregen. De gemeente heeft de boete opgelegd omdat de geldende normen uit de milieuvergunning in de maand februari zijn overschreden. Er is zo benadrukt men geen reden voor ongerustheid want het gaat slechts om een lichte overschrijding. Er worden daarom geen gezondheidsklachten verwacht. De gemeente pakt elke overschrijding, hoe klein ook, aan om het bedrijf op zijn verantwoordelijkheden te wijzen. Op dit moment voldoet de uitstoot weer aan de norm in de milieuvergunning. Streigenics kan bezwaar maken tegen de opgelegde boete en beroep instellen.
Alle onderzoeken naar de oorzaken van de forse uitstoot van ethyleenoxide door Sterigenics lopen nog. De eerste resultaten van de diverse onderzoeken worden naar verwachting 17 mei in de vergadering van de raadscommissie Ruimte besproken en 31 mei in de raadsvergadering. Ook het strafrechtelijk onderzoek loopt nog, waarin de officier van justitie de gemeente Zoetermeer als medeverdachte heeft aangemerkt. De planning is erop gericht dit voor de zomer af te ronden.
Uit een online opiniepeiling van Het Streekblad blijkt dat de meeste deelnemers graag een uitgebreid bevolkingsonderzoek willen naar de gevolgen van de jarenlange illegale uitstoot van een kankerverwekkende stof door het bedrijf Sterigenics. 57% is voor, 29% van de stemmers vindt dar er kan worden volstaan met een onderzoek in de nabije omgeving van het bedrijf. Slechts 14% vertouwt de gegevens van de GGD en acht een onderzoek overbodig.
De gemeente stuurt aan op een vrijwillig vertrek van het bedrijf door de milieueisen aan te scherpen. Tijdens de raadsvergadering van maandag 1 maart werd bekendgemaakt dat het bedrijf zijn uitstoot met vijftig procent heeft verminderd.
In het grote lijsttrekkersdebat van woensdag 24 februari kwam ook het milieuschandaal rond Sterigenics aan bod. CDA lijsttrekker Frank Speel stapte onlangs als verantwoordelijk wethouder op toen bleek dat hij niets wist van de jarenlange uitstoot van een kankerverwekkende stof. De handhaving en toezicht van de gemeente bleek tekort te hebben geschoten. Hij gaf nogmaals aan onmachtig te zijn in dit dossier en geen mogelijkheden te zien om het bedrijf te sluiten. De gemeente vreest namelijk een miljoenenclaim van het chemische bedrijf aan de Storkstraat. Helen Dubois (CU) gaf nog aan dat de gemeenteraad op maandag 1 maart verder praat over het slecht functioneren van het gemeentelijk apparaat. Alle partijen zijn het wel eens over het hard aanpakken van Sterigenics maar waarschijnlijk niet tegen elke prijs.
Maandag 25 januari is rond middernacht millieuwethouder Frank Speel afgetreden als wethouder. Eerder stelde het College van Burgemeester en Wethouders collectief verantwoordelijkheid te willen nemen in het millieuschandaal rond Sterigenics. Uit het lopende onderzoek blijkt dat er structureel fouten zijn gemaakt op het Stadhuis.
Lennert Hut sprak Frank Speel vlak na zijn aftreden op het Stadhuis.
Woensdagavond (13 januari) werd er een nieuw hoofdstuk toegevoegd aan het dossier Sterigenics, het bedrijf dat jarenlang de kankerverwekkende stof ethyleenoxide uitstootte boven Zoetermeer. Volgens de GGD, die navraag heeft gedaan bij alle huisartsen in de buurt zijn er geen bijzondere ziekte gevallen gesignaleerd. De gemeente bleek erg laks te hebben gehandeld.. Zo had het bedrijf, dat zich in de jaren 80 in Zoetermeer vestigde, al 44 keer gecontroleerd moeten zijn, onder meer op de uitstoot van ziekmakende stoffen. Dit is in totaal slechts veertien keer gebeurd.
Wethouder Speel ging tijdens de speciale informatiebijeenkomst over de jarenlange illegale uitstoot van Ethyleenoxide door het bedrijf Sterigenics diep door het stof. Naar schatting 250 personen waren op de avond aanwezig in Dutch Water Dreams. Ze wilden meer weten over hoe het zo ver heeft kunnen komen en wat de gevolgen voor de volksgezondheid zijn. Dat laatste bleek volgens deskundigen gelukkig mee te vallen. Er is volgens de GGD geen reden voor paniek en een bevolkingsonderzoek naar de gevolgen van de uitstoot is ook niet nodig.
Alle pijlen worden nu gericht op het bedrijf dat ondanks eerdere berichten slechts eenmaal een melding heeft gemaakt van de oneigenlijke uitstoot van de kankerverwekkende stof. Er is een justitieel onderzoek ingesteld. De gemeente bleek laks met de controle en handhaving. De verantwoordelijk ambtenaar is inmiddels disciplinair gestraft.
Millieu wethouder Speel ligt ook zwaar onder vuur. Zijn politieke tegenstrevers ruiken zo vlak voor de gemeenteraads verkiezingen (Speel is ook lijsttrekker van het plaatselijke CDA) kansen om hem buitenspel te zetten.
Jochem den Dulk van Leefbaar Zoetermeer heeft een breed raadsonderzoek aangevraagd, het is nog onduidelijk of hier een raadsmeerderheid voor is. De positie van millieuwethouder Frank Speel kan hierdoor in het geding komen. Speel is onlangs gekozen tot lijsttrekker van het CDA voor de komende gemeenteraadsverkiezingen.
Het bedrijf Sterigenics heeft de afgelopen jaren een veel grotere hoeveelheid ethyleenoxide uitgestoten dan volgens de vergunning is toegestaan. Hierdoor hebben 2000 mensen in het gebied rondom het bedrijf aan de Storkstraat een gezondheidsrisico gelopen.
Bewezen is dat er in 2006 en 2007 sprake is geweest van een te hoge uitstoot van de kankerverwekkende stof. Hoe het de afgelopen jaren is gegaan wordt nu door een extern onderzoeksbureau onderzocht. De GGD acht de kans klein dat er ook daadwerkelijk mensen ziek zullen worden. Daarvoor is de uitstoot te gering geweest. Inmiddels heeft de gemeente maatregelen genomen om zaken als deze in de toekomst te voorkomen.
Het bedrijf Sterigenics is sinds 1992 gevestigd in Zoetermeer. De stof ethyleenoxide wordt gebruikt voor het steriliseren van medische apparatuur en kleding. Het bedrijf had in de periode van 2006 en 2007 te maken met problemen in het productieproces waardoor de stof ongezuiverd via de zogenoemde calamiteitenpijp in de buitenlucht terecht is gekomen. De calamiteitenpijp, die inmiddels door de gemeente is verzegeld, wordt normaal uitsluitend in noodgevallen ingezet.
Dit en ander nieuws uit de Zoetermeerse regio is ook te beluisteren via ZFM 96.2
|